برنامه­‌ها و فعالیت­‌ها


  فعالیت­های گذشته


1- تعریف و تصویب 47 طرح کلان ملی

شکل زیر به‌طور خلاصه روند انتخاب و تصویب طرح‌های کلان را نشان می‌دهد:

شکل 1. روند انتخاب و تصویب طرح‌های کلان ملی

 

مطابق روند بالا ، تا پایان سال 1392 تعداد 47 طرح کلان ملی به ترتیب 39 طرح در جلسه نهم (27/10/1390)، 1 طرح در جلسه یازدهم (9/5/1391)، 2 طرح در جلسه دوازدهم(23/11/1391) ، 2 طرح در جلسه سیزدهم (24/4/1392) و 3 طرح در جلسه چهاردهم(7/5/1392) شورای عالی عتف به تصویب رسید.

2- تدوین کلیات آیین­نامه اجرایی طرح­های کلان ملی

این  آیین­نامه به ‌استناد بند یک مادّۀ 4 قانون اهداف و وظایف و تشکیلات وزارت علوم و بند 4 مصوبۀ نهمین جلسۀ مورخ 27/10/1390 شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، به‌منظور اجرای مدیریت کارآمد، برنامه‌ریزی، ساماندهی و نظارت بر کیفیت انجام طرح‌های کلان ملی مصوب شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری که در چارچوب اولویت‌های کشور تعریف شده است و نیازهای حال و آینده را تأمین خواهد کرد، تنظیم شده است و این مهم یکی از محورهای اساسی فعالیت شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری است که موجب بهره‌مندی جامعه از نتایج تحقیقات، زمینه ساز تحرک درازمدت و پیشرفت و توسعه پایدار علم و فناوری در کشور خواهد شد. آیین­نامه مذکور در دهمین جلسه شورای عالی عتف  مورخ 19/4/91 به تصویب شورای عالی رسیده است.

 

3- تخصیص اعتبار

دبیرخانه شورای عالی عتف در مجموع مبلغ 1041.2 میلیارد ریال طی شش مرحله تخصیص اعتبار هزینه­ای و یک مرحله اعتبار تملک به طرح­های کلان ملی مصوب تخصیص داده است. در جدول زیر میزان اعتبار تخصیصی به طرح­ها به تفکیک اعتبار هزینه­ای و تملک دارایی در سال­های 91، 92 و 93 مشاهده می­شود.

سال

میزان اعتبار هزینه­ای تخصیصی

میزان اعتبار تملک دارایی تخصیصی

مجموع(میلیارد ریال)

1391

591.7

0

591.7

1392

258.17

45

303.17

1393

145.5

0

145.5

مجموع

996.2

45

1040.37


4-  برنامه­‌ریزی و اقدامات انجام گرفته در راستای اجرای مصوبه پانزدهمین جلسه شورای عالی عتف

به‌منظور تسهیل در فرآیند تأمین مالی و اجرای طرح‌های کلان، شورای عالی عتف در پانزدهمین جلسه شورای عالی عتف مقرر نمود تا طرح‌های کلان ملی مصوب با تشکیل کارگروهی مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد. دبیرخانه شورای عالی به منظور اجرایی نمودن مصوبه اقدامات و فعالیت‌های زیر را برنامه ریزی نمود.

    مکاتبه با دستگاه‌های سفارش‌دهنده جهت دریافت تأییدیه تقاضامحور بودن طرح کلان

   برگزاری نخستین همنشست ارزیابی طرح‌های کلان ملّی پژوهش و فنّاوری

  برگزاری جلسات کارگروه‌های ارزیابی طرح‌های کلان


5-  برنامه‌­ریزی و اقدامات انجام گرفته در راستای اجرای مصوبه شانزدهمین جلسه شورای عالی عتف

دبیرخانه شورای عالی عتف در راستای اجرای مصوبه شانزدهمین جلسه شورای عالی عتف مبنی بر ارائه پیشنهاد در خصوص نحوه تأمین اعتبار و اصلاح ساختار اجرایی طرح‌های کلان ملی اقدامات زیر را برنامه ریزی کرده است.

1.     تشکیل کمیته کارشناسی در دبیرخانه به منظور تدوین پیش‌نویس آیین‌نامه مدیریت و راهبری طرح‌های کلان،

  1. تشکیل 2 جلسه کارگروه با حضور نمایندگان دستگاه‌ها و دانشگاه‌های ذکر شده در مصوبه جلسه شانزدهم شورای عالی،

  2. برگزاری 2 جلسه کارگروه تخصصی با حضور معاونین پژوهش و فناوری دستگاه‌ها و دانشگاه‌های ذکر شده در مصوبه جلسه شانزدهم شورای عالی،

  3. برگزاری یک جلسه با وزرای دستگاه‌ها و رؤسای دانشگاه‌های ذکر شده در مصوبه جلسه شانزدهم شورای عالی

 

6-  تعریف و انعقاد قرارداد پروژه‌­های زیر در جهت پشبرد اهداف ستاد

1.      انجام طرح تصویب و ارزیابی پروژه­‌های کلان ملی (در دوبخش تعریف و تصوب و ارزیابی پروزه­‌های کلان ملی)

2.      انجام طرح پژوهشی طراحی نظام پایش طرح­های کلان ملی مصوب شورای عالی عتف

3.      انجام طرح پژوهشی تدوین اسناد راهبری طرح­های کلان ملی

7- استخراج مهمترین مشکلات و چالش‌های فراروی طرح ها

با عنایت به گذشت حدود سه سال از شروع طرح‌های کلان ملی پژوهش و فنّاوری، در این قسمت مهمترین مشکلات و چالش‌هایی که به انواع مختلف گریبان‌گیر طرح‌ها هستند، استخراج و به شرح زیر فهرست‌ می‌‌شوند.

      عدم قطعیت در تخصیص منابع مالی طرح‌های کلان به صورت هدفمند، مطمئن و پیوسته

      عدم شفافیت در فرآیند تصویب طرح های کلان

      مشخص نبودن حقوق مالکیت فکری طرح های کلان

     تغییرات پی‌درپی در سطوح راهبردی و مدیریتی طرح‌های کلان

      فقدان سیستم جامع حسابداری بهای تمام شده و مالی طرح‌های کلان در دبیرخانه شورای عالی عتف و عدم پاسخگویی مناسب مالی مجریان طرح‌های کلان به دبیرخانه

      ابهام در نحوه بکارگیری نتایج حاصله از طرح‌های کلان ملی در صنعت

     عدم وجود روش‌شناسی خاص تدوین اسناد راهبردی طرح‌های کلان در حوزه فنّاوری‌های نرم (علوم انسانی)

2-5-1- اقدامات جاری دبیرخانه شورای عالی در خصوص طرح‌های کلان ملی

دبیرخانه شورای عالی در کنار انجام اقداماتی برای برطرف کردن مسائل و چالش­های جاری طرح‌های کلان و به منظور پیشبرد بهینه طرح‌های کلان، در حال برنامه ریزی برای ایجاد یک معماری برای سازمان طرح‌های کلان ملی پژوهش و فنّاوری می­باشد.

بدیهی است که مسائل مهمی از جمله مالکیت معنوی طرح، حسابداری قیمت تمام شده محصولات/خدمات زیر پروژه‌های هر طرح، مدیریت دانش کسب‌شده از هر طرح و ... برای هر پروژه‌ای حائز اهمیت فراوان است، به‌خصوص طرح‌هایی که از ابعاد بسیار بزرگی برخوردار هستند. اهم برنامه‌های جاری دبیرخانه شورای عالی عتف را می‌توان به شرح زیر برشمرد:

·        طراحی و استقرار پورتال جامع طرح‌های کلان ملی،

·        طراحی معماری مفهومی و نظام مدیریت و کنترل راهبردی طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام تعریف طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام تأمین مالی و بودجه‌ریزی طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام مدیریت و کنترل پروژه طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام مدیریت دانش طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام حسابرسی طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام مالکیت فکری طرح‌های کلان ملی،

o       طراحی و ایجاد زیر نظام همکاری در طرح‌های کلان ملی.

 

  در شکل زیر می­توان نمایی کلی از معماری مفهومی و نظام مدیریت و کنترل راهبردی طرح‌های کلان ملی را مشاهده نمود. در شکل فصل مشترک برخی از زیر نظام­ها با یکدیگر نشان داده شده است.

طراحی معماری مفهومی و نظام مدیریت و کنترل راهبردی طرح‌های کلان ملی به منظور ایجاد ساختار یکپارچه برای ارتباط تمامی ارکان ساختار اجرایی طرح­های کلان و همچنین چگونگی ارتباط بین زیر نظام­ها در لایه­‌های مختلف انجام می­شود.